SSD NVMe Gen 3 หรือ Gen 4: อะไรดีกว่ากันในชีวิตจริง?

ช่วงที่ผ่านมาผมมีโอกาสได้ลองเปลี่ยน SSD NVMe ในเครื่องหลักจาก Gen 3 ไป Gen 4 ซึ่งก่อนหน้านี้ก็คิดมาตลอดว่ามันคงไม่ต่างกันมากหรอกมั้งในแง่การใช้งานจริง เพราะตัวเลขสเปกมันดูโอเวอร์เกินความจำเป็นไปเยอะ แต่พอได้ลองใช้จริงจัง ก็พบว่ามันมีจุดที่แตกต่างกันอยู่เหมือนกันนะ ไม่ใช่แค่เรื่องตัวเลขอย่างเดียว

ความเร็วที่ต่างกันในโปรแกรมเฉพาะทาง

แน่นอนว่าถ้าแค่เปิดวินโดวส์ หรือเปิดโปรแกรมทั่วไปอย่าง Word, Excel, Chrome การใช้ Gen 3 กับ Gen 4 แทบไม่รู้สึกต่างเลยครับ มันเร็วอยู่แล้วทั้งคู่ แต่พอมาลองกับงานที่ต้องอ่านเขียนไฟล์ขนาดใหญ่มากๆ เช่น การตัดต่อวิดีโอ 4K หรือการรัน VM (Virtual Machine) หลายๆ ตัวพร้อมกัน จุดนี้ Gen 4 เริ่มโชว์ประสิทธิภาพให้เห็นชัดเจนขึ้น

• ตัดต่อวิดีโอ: ผมใช้ Premiere Pro ในการตัดต่อไฟล์วิดีโอ ProRes ขนาดใหญ่ ตอน Gen 3 การ Import หรือ Export ไฟล์จะใช้เวลานานพอสมควร ยิ่งถ้ามีไฟล์ Cache เยอะๆ ก็จะหน่วง แต่พอเปลี่ยนมา Gen 4 การ Preview หรือ Scrub Timeline ทำได้ลื่นไหลขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะตอน Export ที่เวลาลดลงไปประมาณ 15-20% เลยทีเดียว
• รัน VM: สำหรับคนที่ต้องรัน VM หลายๆ ตัวพร้อมกันเพื่อทดสอบซอฟต์แวร์ Gen 4 ช่วยให้การ Boot VM แต่ละตัวเร็วขึ้น และการทำงานภายใน VM ก็ตอบสนองดีกว่า Gen 3 อย่างมีนัยยะสำคัญ

เรื่องของความร้อนที่ต้องใส่ใจ

อันนี้เป็นจุดที่หลายคนอาจมองข้ามไป Gen 4 ที่ความเร็วสูงกว่า ก็มาพร้อมกับความร้อนที่สูงกว่าด้วยครับ ตอนผมใช้ Gen 3 อุณหภูมิจะอยู่ราวๆ 40-50 องศาเซลเซียส แต่พอเป็น Gen 4 บางครั้งอุณหภูมิพุ่งไปถึง 60-70 องศาเซลเซียสได้ง่ายๆ โดยเฉพาะตอนที่ทำงานหนักๆ ติดต่อกันนานๆ

• ฮีทซิงก์จำเป็น: ผมแนะนำอย่างยิ่งว่าถ้าใช้ Gen 4 ควรมีฮีทซิงก์ติดมาด้วย หรือซื้อมาติดตั้งเพิ่มครับ เพราะถ้า SSD ร้อนเกินไป ประสิทธิภาพก็จะถูกลดทอนลง (Thermal Throttling) ทำให้ความเร็วตกลงมาใกล้เคียง Gen 3 ได้เลย ผมใช้ฮีทซิงก์ที่แถมมากับเมนบอร์ด ก็ช่วยควบคุมอุณหภูมิให้อยู่ที่ประมาณ 55-60 องศาได้ดีขึ้นเยอะ

ราคาที่คุ้มค่ากว่าของ Gen 3

สิ่งหนึ่งที่ยังคงเป็นข้อได้เปรียบของ Gen 3 คือเรื่องราคาครับ ตอนนี้ราคาของ Gen 3 ลงมาค่อนข้างน่าสนใจมาก อย่างรุ่น 1TB บางทีก็หาได้ในราคาที่ถูกกว่า Gen 4 รุ่นเดียวกันถึง 30-40% เลยทีเดียว ถ้าการใช้งานของคุณไม่เน้นงานหนักที่ต้องอ่านเขียนไฟล์ขนาดใหญ่ตลอดเวลา Gen 3 ก็ยังเป็นตัวเลือกที่คุ้มค่ามากๆ ครับ ผมมองว่าสำหรับคอมพิวเตอร์ทั่วไปที่เน้นเล่นเกม หรือทำงานเอกสาร วิธีเลือกSSD NVMe Gen 3 Gen 4 สำหรับการใช้งานทั่วไปแล้ว Gen 3 ก็ยังตอบโจทย์ได้ดีและประหยัดงบได้เยอะ

สรุปแล้วใครเหมาะกับ Gen ไหน?

• Gen 3: เหมาะสำหรับคนที่มีงบจำกัด หรือใช้งานคอมพิวเตอร์ทั่วไป เล่นเกม ทำงานเอกสาร ท่องเว็บ ที่ไม่ได้ต้องอ่านเขียนไฟล์ขนาดใหญ่เป็นประจำ ประสิทธิภาพที่ได้ก็ถือว่าเร็วเหลือเฟือแล้วครับ
• Gen 4: เหมาะสำหรับมืออาชีพที่ทำงานเฉพาะทาง เช่น ตัดต่อวิดีโอ ทำกราฟิก 3D รัน Virtual Machine หรือคนที่ต้องการประสิทธิภาพสูงสุดเท่าที่จะเป็นไปได้ และมีงบประมาณที่พร้อมจ่ายเพิ่มเพื่อแลกกับความเร็วที่มากขึ้น รวมถึงคนที่ใช้งานเมนบอร์ดที่รองรับ Gen 4 ได้เต็มประสิทธิภาพแล้ว

สุดท้ายแล้ว การเลือก SSD ก็ขึ้นอยู่กับงบประมาณและลักษณะการใช้งานเป็นหลักครับ ไม่จำเป็นต้องตามเทคโนโลยีล่าสุดเสมอไป ถ้า Gen 3 ตอบโจทย์ได้ดีกว่าในราคาที่ประหยัดกว่า ก็ถือว่าคุ้มค่าที่สุดแล้วครับ