ไฟส่องถ่ายงานคอมพ์: ริงไลท์ ซอฟต์บ็อกซ์ แผงไฟ LED แบบไหนเหมาะกับสายไอที?

ถ้าใครเคยลองทำคอนเทนต์พวกรีวิวอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ หรือจัดสเปกเองแบบผม คงจะรู้ดีว่าเรื่อง 'แสง' นี่เป็นอะไรที่ปวดหัวอันดับต้น ๆ เลยครับ

สมัยก่อนผมเคยคิดว่าแค่มีไฟอะไรก็ได้ก็พอแล้ว สุดท้ายก็ได้ภาพออกมาแบบมืด ๆ บ้าง เงาจัดบ้าง หรือบางทีก็สีเพี้ยนจนดูไม่รู้เรื่องว่าเมนบอร์ดที่ถืออยู่มันสวยยังไง เสียทั้งเวลาถ่ายและเสียเวลาแก้ไขไปเยอะมาก จนมารู้ตัวว่าถ้าเลือกไฟให้ถูกตั้งแต่แรก ชีวิตจะง่ายขึ้นเยอะเลย

ปัญหาแสงสะท้อนบนพื้นผิวมันวาว

อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ส่วนใหญ่มักจะมีพื้นผิวมันวาว ไม่ว่าจะเป็นกระจกเคส ฝาหลังการ์ดจอ หรือแม้แต่หน้าจอจอมอนิเตอร์ การใช้ไฟที่ให้แสงตรงและแรงเกินไปอย่างริงไลท์บางรุ่น หรือแผงไฟ LED ที่ไม่มีตัวกรองแสง มักจะทำให้เกิดแสงสะท้อนจ้า (hotspot) ซึ่งทำให้รายละเอียดของสินค้าหายไป หรือดูไม่เป็นธรรมชาติ

• วิธีแก้: ผมลองใช้ซอฟต์บ็อกซ์ขนาดเล็ก (ประมาณ 40x40 ซม.) สองตัว วางเฉียง 45 องศาจากทั้งสองข้างของวัตถุ และปรับกำลังไฟให้อยู่ที่ประมาณ 50-70% เพื่อให้แสงที่นุ่มนวลและกระจายตัวได้ดีขึ้น ช่วยลดแสงสะท้อนได้เยอะมากครับ
• ผลลัพธ์: ภาพที่ได้จะดูมีมิติมากขึ้น รายละเอียดบนพื้นผิวสะท้อนก็ยังคงอยู่ ไม่ถูกแสงจ้ากลืนหายไป

แสงไม่พอสำหรับการถ่ายชิ้นส่วนเล็ก ๆ และมุมมืด

เวลาถ่ายชิ้นส่วนเล็ก ๆ อย่างพอร์ต USB, สล็อต RAM หรือแม้แต่การซูมเข้าไปดูรายละเอียดบน PCB บ่อยครั้งที่แสงจากไฟหลักไม่พอ ทำให้เกิดเงาในจุดสำคัญ หรือภาพไม่คมชัดพอที่จะเห็นดีเทลที่ต้องการสื่อ

• วิธีแก้: ผมใช้แผงไฟ LED ขนาดเล็ก (ประมาณ 10x15 ซม.) ที่สามารถปรับอุณหภูมิสีได้ มาเป็นไฟเสริม (fill light) หรือไฟส่องเฉพาะจุด โดยตั้งค่าอุณหภูมิสีให้ใกล้เคียงกับไฟหลัก (เช่น 5500K) และปรับความสว่างประมาณ 20-30% แล้วถือส่องเข้าไปในจุดที่ต้องการเน้น หรือวางไว้ใกล้ ๆ วัตถุในมุมที่แสงหลักส่องไม่ถึง
• ผลลัพธ์: รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ปรากฏชัดเจนขึ้น ไม่มีเงามาบดบัง ทำให้ผู้ชมเข้าใจในสิ่งที่อธิบายได้ง่ายขึ้น

สีเพี้ยน ถ่ายแล้วไม่ตรงปก

ปัญหาคลาสสิกของคนทำคอนเทนต์รีวิวสินค้าคือ 'สีเพี้ยน' ครับ ยิ่งอุปกรณ์คอมฯ เดี๋ยวนี้มีไฟ RGB เยอะแยะ ถ้าแสงที่เราใช้มีอุณหภูมิสีที่ไม่เหมาะสม หรือค่า CRI (Color Rendering Index) ต่ำ จะทำให้สีของสินค้าที่ถ่ายออกมาไม่ตรงกับความเป็นจริง เช่น ไฟ RGB สีฟ้าดูเป็นสีม่วง หรือสีแดงดูจืดชืด

• วิธีแก้: ผมลงทุนกับไฟที่มีค่า CRI สูง ๆ (ควรมากกว่า 90 ขึ้นไป) และเลือกใช้ไฟที่มีความสามารถในการปรับอุณหภูมิสี (Bi-color) ได้ เช่น 3200K-5600K เพื่อให้สามารถปรับให้เข้ากับแสงธรรมชาติในห้อง หรือปรับให้เข้ากับสีของไฟ RGB บนอุปกรณ์ได้ง่ายขึ้น ที่สำคัญคือต้อง ตั้งค่า White Balance ในกล้องให้ตรงกับอุณหภูมิสีของไฟ ที่เราใช้ด้วยครับ
• ผลลัพธ์: สีของอุปกรณ์ที่ถ่ายออกมาตรงปก ไม่ต้องมานั่งแก้สีในโปรแกรมตัดต่อให้เสียเวลา

ทริคติดตัวที่ใช้ได้จริงสำหรับสายไอที

จากประสบการณ์ ลองผิดลองถูกมาเยอะ ผมมีทริคสั้น ๆ ที่อยากแนะนำครับ:

1. อย่าเพิ่งซื้อไฟแพงสุด: เริ่มจากไฟที่ปรับความสว่างและอุณหภูมิสีได้ก่อน แล้วค่อย ๆ อัปเกรดเมื่อเจอข้อจำกัดจริง ๆ
2. Softbox คือเพื่อนซี้: ถ้าถ่ายของมันวาวหรืออยากได้แสงนุ่ม ๆ ซอฟต์บ็อกซ์คือสิ่งจำเป็นมากครับ อย่างน้อย 1 ตัวก็ยังดี
3. ไฟเสริมสำคัญกว่าที่คิด: แผงไฟ LED เล็ก ๆ ราคาไม่แพง ใช้ส่องเน้นรายละเอียดในที่มืดได้ดีเยี่ยม
4. เช็คค่า CRI: ถ้าถ่ายของที่มีสีเยอะ ๆ หรืออยากให้สีตรงปก มองหาไฟที่มี CRI >90 ขึ้นไปเสมอ
5. White Balance ในกล้อง: อย่าลืมปรับให้ตรงกับไฟที่ใช้ ไม่งั้นแก้ตายเลยครับ

ถ้าใครอยากศึกษาเรื่องไฟถ่ายคลิปให้ละเอียดขึ้นเพื่อเลือกอุปกรณ์ที่ใช่สำหรับงานของคุณ ผมแนะนำให้ลองอ่าน คู่มือจาก CPUWAX ดูครับ มีข้อมูลครบถ้วนมากๆ จะช่วยให้คุณตัดสินใจได้ง่ายขึ้นเยอะเลย